Kur’an-ı Kerim’lerde Tezhipli Alanlar (1)

Tezhip sanatının uygulandığı alanlar arasında, yazma Kur’ an-ı Kerim’ ler basta olmak üzere; bilimsel, edebi, dini, tarihi konuları içeren yazma kitaplar; tuğralar, fermanlar, beratlar, hat levhaları (Esma-i Hüsna, hilye, ayetler, hadisler, özlü sözler) murakkalar ve ciltler gelmektedir.
Günümüzde kitaplar el ile yazılmadığından (Nadirde olsa günümüz usta hattatlarının el yazması Kur’an-ı Kerimleri bulunmaktadır. Kıymetli üstatlarımızdan Hüseyin Kutlu hocamızın el yazması Kur’an-ı Kerimi buna örnek), tezhip sanatının kullanım alanı işlev değiştirerek; duvara asılmak üzere yapılan, dekoratif amaçlı tasarımlar ve hat levhalarının tezyinatı sekline dönüşmüştür.
Diğer yazma eserlerin yanında, Kur’ an-ı Kerim tezyinatına, kutsal kitap olması nedeniyle büyük önem verilmiş; kağıdından cildine kadar her aşaması itina ile hazırlanmıştır. Lügat’lerde  tanımladığı üzere; Kur’ an; Hz. Muhammed’ e inen kutsal kitap, Mushaf  ise; sahife haline getirilmiş  kitap anlamındadır. Konuyla ilişkili olan Kur’ an tabiri aslında Mushaf anlamındaki Kur’ an’ ın fiziki yapısıyla ilişkilidir.
Yazma kitap sanatları, özellikle de hat sanatı, İslam inancına sahip toplumlarda diger sanat dallarına nazaran daha fazla gelişmiştir. Kur’an yazımı, VII. yy.’ dan başlayarak XX.yy.’ a kadar esaslı değişiklikler geçirmiştir. Üzerine yazıldığı malzeme, kullanılan kalem, mürekkep, sayfa düzeni, süsleme alanları, başlangıçtan bu yana gelişmiş ve değişmiştir. İlk dönemlerde parşömen üzerine yazılı yatay formdaki Mushaflarda, zaman içinde çeşitli süsleme unsurları görülmeye başlamıştır.

Devam Edecek…